توصیه می شود از شش ماهگی کودک خود را با غذای جامد آشنا کنید. کودک شما باید صاف بنشیند و تا این زمان سر، گردن و شانه ها را کنترل کند. امروزه برخی از پزشکان آغاز تغذیه کودک با غذای جامد را از ابتدای چهار ماهگی پیشنهاد می دهند.
علائم آمادگی:
افزایش اشتها: کودک شما به دفعات بیشتر شیر می خواهد، رفتار دست به دهان بیشتری نشان می دهد، به غذا، از جمله غذای موجود در بشقاب شما، علاقه نشان می دهد.
برخی از نوزادان ترجیح می دهند از غذاهای نرم (له شده یا رنده شده) با قاشق شروع کنند و برخی دیگر ترجیح می دهند با فینگر فود نرم شروع کنند.
هیچ ترتیب مشخصی برای معرفی بهترین غذای کودک وجود ندارد، اما اکیداً توصیه می شود که غذاهای حاوی آهن در رژیم غذایی سالم گنجانده شود.
در ابتدا با ارائه غذاهای پوره شده که به راحتی هضم می شوند شروع کنید که ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- سبزیجات (به عنوان مثال کدو تنبل، سیب زمینی، سیب زمینی شیرین) میوه ها (به عنوان مثال گلابی پخته / سیب، موز رسیده)
- برنج خوب پخته یا غلات برنج غنی شده با آهن.
- گوشت چرخ کرده، خورشتی یا رنده شده
- ماهی – استخوان ها برداشته شده است
- حبوبات (مانند عدس، دال عدس)
- ماکارونی و نان (مثلاً نان تست و سوخاری)
- انواع سرلاک های ارگانیک مناسب شروع غذای کمکی (سرلاک برنج، سرلاک جو و …)
بسیاری از نوزادان برای شروع فقط مقدار کمی غذا می خورند (کمتر از ½ قاشق چای خوری) در حالی که سایر نوزادان ممکن است با تمایل بیشتر شما را شگفت زده کنند. اجازه دهید کودکتان به شما بگوید که چه زمانی گرسنه و سیر است. به عنوان مثال، وقتی سیر می شوند، علاقه زیادی نشان نمی دهند و ممکن است بیشتر به سمت خود نگاه کنند.
توجه داشته باشید برای معرفی غذای جامد به کودک حتما مواد غذایی جدید را در ابتدا بر اساس سن کودک، به صورت تک به تک و با مدت زمان چند روزه به کودک معرفی کنید تا در صورت داشتن هر گونه حساسیت غذایی کودک از آن مطلع شوید.
به مرور زمان و با بزرگ شدن کودک و نیز اطمینان از اینکه کودک شما به مواد غذایی حساسیت ندارد، می توانید مواد غذایی را به صورت ترکیبی به صورت سوپ، خوراک، پوره های چند میوه و … به کودک معرفی کنید.
اگر کودک من از غذای جامد امتناع کند چه؟
همه نوزادان آماده شروع خوردن غذاهای جامد نیستند، به یاد داشته باشید که غذای ارائه شده در چند ماه اول به کودک شما کمک می کند تا مزه ها، بافت ها و بوهای جدید را بیاموزد. اگر کودک به امتناع از غذا ادامه میدهد، سعی کنید قبل از دادن شیر، غذای جامد بدهید، زمانی که هر دو آرام هستید و کودکتان آرام و هوشیار است و نشانههای واضحی از گرسنگی را نشان میدهد.
غذا خوردن یک رویداد اجتماعی است و هر چه تعداد دفعات بیشتر شما و یا خانوادهتان با هم غذا بخورید، کودکتان بیشتر یاد میگیرد که غذا بخورد و از آنچه خانواده میخورد لذت ببرد.
در مورد واکنش های آلرژیک چطور؟
اگر آلرژی مشکلی در خانواده شماست، قبل از شروع مصرف مواد جامد، از پرستاران بهداشتی کودک و خانواده یا پزشک خود در مورد آلرژی نوزاد مشاوره بگیرید. با معرفی مرحله ای غذاهای جامد واکنش های الرژیک را در کودک خود به حداقل برسانید.
هنگام تهیه غذا، ایمنی غذا مهم است. همیشه قبل از شروع، دست های خود را بشویید و مطمئن شوید که منطقه ای که برای تهیه غذا استفاده می کنید تمیز است. همچنین می توانید از تخته های رنگی مختلف برای انواع غذا استفاده کنید: هر کدام برای خرد کردن گوشت، میوه و سبزیجات. اگر از اجاق مایکروویو برای گرم کردن غذای کودک استفاده می کنید، همیشه قبل از سرو غذا را به خوبی هم بزنید و درجه حرارت را بررسی کنید.
چگونه از خفگی کودک خود به هنگام تغذیه با غذای جامد جلوگیری کنیم؟
همیشه در حالی که کودک در حال غذا خوردن است کنار او بمانید.
پرهیز از دادن آجیل، غذاهای سفت کوچک (مانند قطعات خام یا نیم پز میوه و سبزیجات سفت، ذرت بو داده، کیک برنجی) و غذاهای کوچک لغزنده (مانند انگور کامل و گوجه فرنگی کامل)
نکات مهم:
شیر گاو پاستوریزه تا دوازده ماهگی فقط باید در مقادیر کم برای مخلوط کردن با غذاهایی که پخته می شوند و حرارت می بینند استفاده شود و در صورتی که کودک به پروتئین گاوی حساسیت دارد از استفاده ی این شیر در غذاهای کودک پرهیز شود.
از غذاهای کم مغذی با سطوح بالای چربی اشباع، شکر یا نمک (مانند کیک، بیسکویت، شیرینی و چیپس سیب زمینی) خودداری کنید. توجه داشته باشید که استفاده از عسل، شکر و نمک برای کودکان زیر یکسال ممنوع است و برای کودکان یک تا دو سال با مشاوره از پزشک تغذیه استفاده شود.
در صورت امکان سعی کنید کودک خود را با سایر اعضای خانواده تغذیه کنید. کودک شما به زودی خواهد فهمید که زمان صرف غذا فقط مربوط به غذا نیست، بلکه در مورد تعامل اجتماعی نیز هست.
نکته ی آخر: برای بهبود روند تغذیه کودک در نظر داشته باشید در ماه های ابتدایی آغاز تغذیه با غذای جامد، غذاها را به صورت له شده و یا پوره شده به کودک معرفی کنید اما برای بهبود قدرت بلع کودک با افزایش سن او کم کم غذاهای جامد را از حالت پوره شده خارج کنید و بر اساس روند تغذیه ای کودک اندازه ی تکه های غذای جامد را افزایش دهید و غذاهای انگشتی را به کودک خود معرفی کنید.
