سنگ کلیه چیست؟
سنگ کلیه از جنس مواد داخل ادرار بوده و ممکن است، در هر قسمت دستگاه ادراری از کلیه تا مثانه ایجاد شود. اندازه سنگ ممکن است کوچک یا بزرگ باشد. تعداد سنگ ممکن است یکی یا بیشتر باشد.
کلیه ها عمل تصفیه خون را انجام می دهند و مواد زائد و آب اضافی را به داخل مثانه ترشح می کنند. سنگ های کلیوی در سنین میانسالی و در مردان ۳ برابر زنان تشکیل می شود. در ضمن احتمال عود کردن پس از درمان هم وجود دارد.
سنگ ها چگونه تشکیل می شود؟
سنگ ها در انواع و جنس های مختلف تشکیل می شوند. اغلب سنگ ها از جنس کلسیمی هستند. وقتی مقدار زیادی کلسیم در ادرار باشد، سنگ های کلسیمی تشکیل میشود. بعضی از سنگ های کلسیمی به دلیل بالا بودن مقدار ماده ای شیمیایی به نام اگزالات تشکیل میشود. این ماده در خیلی از مواد غذایی مثل اسفناج، ریواس، سبزیجات ساقه دار، قهوه، شکلات و گوجه فرنگی وجود دارد. اکسالات به راحتی با کلسیم ترکیب می شود و سنگ کلیه تشکیل می شود.
خطر تشکیل سنگ کلسیمی در حالت پرکاری تیروئید یا پاراتیروئیدو نیز بیماری التهابی روده بیشتر میشود. بعضی از سنگها به دلیل بالا بودن اسید اوریک در ادرار تشکیل می شود. سنگ های اسید اوریکی در نتیجه کم آبی بدن ایجاد می شوند، مثلاً در طی یک فعالیت شدید در یک روز گرم یا به دنبال تب و بیماری احتمال تشکیل سنگ وجود دارند. در افرادی که مبتلا به بیماری نقرس هستند، هم سنگ های اسید اوریکی دیده میشود. مصرف قارچ، گوشت، صدف و ماهی کولی به مقدار زیاد اسید اوریک خون را بالا می برد.
نوع دیگری از سنگ ها به دنبال عفونت باکتریایی در ادرار تشکیل می شوند، این سنگ ها سنگ های عفونی نامیده می شود. نوع دیگری از سنگ های ادراری هم هستند که به ندرت ایجاد میشوند و سنگهای سیستینی نامیده میشوند، که در بعضی از بیماری های مادرزادی که در آن کلیه ها بیش از حد مانده ی سیستین را تولید می کند دیده می شود.
علائم سنگ های ادراری کدامند؟
اغلب سنگهای ادراری هیچ علامتی ندارند ولی علائم معمول شامل این موارد هستند:
- درد شدید و پیچشی در کمر یا شکم
- تهوع و استفراغ
- اگر به دنبال وجود سنگ در مجرای ادرار دچار عفونت ادراری شده باشید، علائم تب لرز تعریق و درد و سوزش هنگام ادرار کردن خواهید داشت.
- خون در ادرار گاهی ظاهر ادرار به دلیل وجود خون به به رنگ صورتی یا قرمز دیده می شود، ولی گاهی خون در ادرار فقط با میکروسکوپ قابل دیدن است.
چگونه می توان به وجود سنگ در مجرای ادرار پی برد؟
درد یک علامت مهم وجود سنگ است. این نوع درد در طی چند ساعت از بالا تا پایین شکم حرکت میکند و با توجه به محل قرارگیری سنگ در قسمت های مختلف شکم و دستگاه تناسلی انتشار می یابد. علاوه بر این آزمایش ادرار، عکس برداری از سی تی اسکن و عکس برداری پس از تزریق ماده حاجب نیز ممکن است به تشخیص وجود سنگ کمک است. ممکن است در ادرار خود ذراتی مانند: شن مشاهده کنید و کمی درد داشته باشید یا هیچ علامت دیگری نداشته باشید، در این صورت برای پیشگیری از بروز مجدد سنگ و عوارض احتمالی آن به پزشک اطلاع دهید.
اگر می توانید با استفاده از یک صافی ذرات سنگ داغ شده خود را جمع آوری کنید و جهت تعیین نوع سنگ به آزمایشگاه بفرستید. دانستن جنس سنگ به شما کمک می کند که با رعایت رژیم غذایی مناسب از تشکیل مجدد سنگ جلوگیری کنید. با مصرف مایعات به مقدار کافی، توجه به علائم عفونت ادراری مثل: تب و لرز، تعریق درد و سوزش ادرار و رعایت رژیم غذایی مناسب با دستور کارشناس تغذیه یا پزشک متخصص می توانید از بروز سنگ جلوگیری کنید.
از آنجا که سلامت مادران از پیش نیازهای سلامت فرزندان و در نتیجه سلامت جامعه است، سعی داشتیم در این متن به سلامتی کلیه ها بپردازیم. به امید آنکه این متن برای شما مادران ارجمند مفید باشد. شما هم می توانید تجربیات مثبت و منفی خود را درباره سلامتی کلیه ها در پایین همین صفحه با دیگر خانواده ها به اشتراک بگذارید. در عین حال در شبکه های اجتماعی هم پیگیر تازه های ویکی بیبی باشید.
