درباره بارداری چه می دانیم؟
در لحظه ای که باروری انجام میگیرد، یعنی نطفه مرد با نطفه زن در لوله ی رحم تماس پیدا می کند و با هم یکی می شوند، موجودی به وجود می آید و بارداری یا آبستنی شروع می گردد و زندگی یک انسان آغاز می شود. با ما همراه باشید تا درباره این فرآیند و نشانه های پس از آن بیشتر آشنا شوید.
آبستنی در چهار مرحله انجام می گیرد:
- تخمک گذاری
- بارور شدن
- تقسیم سلول بارور شده
- لانه گزینی
تخمک گذاری:
هر دختر خانمی در موقع تولد خود ، حدود ۲ میلیون تخمک در تخمدان خود دارد، ولی موقعی که به سن بلوغ می رسد ، تعداد تخمک های او کم خواهد شد. در دوران بلوغ تا زمان یائسگی ، هر خانم هر ماه در وسط دوران قاعدگی یعنی حدود روز چهاردهم قاعدگی ، تعداد ۱۰۰ تا ۱۵۰ تخمک از کیسه کوچکی که آن را فولیکول می نامند آزاد می کند ولی فقط یکی از این تخمک ها تکامل می یابد. تخمک های آزاد شده با پاهای مژک مانند خود به طرف لوله شیپوری حرکت می کنند . تخمک ها بسیار کوچک اند ، به طوری که به سختی با چشم دیده می شوند. زمانی که تخمک به لوله شیپوری رسید اگر در خلال ۱۲ ساعت سلول اسپرم ( نطفه مرد ) در لوله شیپوری حضور پیدا کند، به آن نزدیک می شود و در آن نفوذ می کند و باروری انجام می گیرد.
علایم تخمک گذاری:
تخمک گذاری در بیشتر خانم ها هیچ کونه علامتی ندارد ، ولی یک چهارم خانم ها ممکن است دردی در ناحیه تحتانی شکم ( ناحیه تخمدان ها ) احساس کنند.موقع تخمک گذاری معمولا مایع سر رحم رقیق می شود تا اسپرم ها به آسانی بتوانند عبور کنند . علامت دیگر تخمک گذاری ، افزایش درجه حرارت بدن است به طوری که حرارت بدن در هنگام تخمک گذاری به ۴/۳۷ و ۶/۳۷ درجه سانتیگراد می رسد.
نطفه مرد (اسپرم ):
از زمان بلوغ در جنس مذکر اسپرم به طور دائم در بیضه ها تولید می شود و به وسیله لوله هایی به کیسه منی انتقال می یابد. در هر نوبت آمیزش جنسی ، تعداد ۲ تا ۶ میلی لیتر مایع منی که در هر میلی لیتر ان ۵۰ تا ۱۵۰ میلیون اسپرم وجود دارد، در داخل دستگاه تناسلی زن ریخته می شود. زمانی که یک اسپرم در تخمک نفوذ کرد اسپرم های دیگر نمی توانند وارد تخمک شوند . زمانی که اسپرم وارد تخمک شد، دم خود را از دست می دهد و سر آن با هسته تخمک یکی می شود و لقاح و باروری کامل می گردد.
بارور شدن:
یک شدن نطفه مرد (اسپرم) با نطفه زن (تخمک) را بارور شدن می نامند . برای بارور شدن باید نطفه مرد و نطفه زن در لوله شیپوری وجود داشته باشند.
اهمیت زمان یکی شدن اسپرم و تخمک ( زمان باروری ):
موقعی که اسپرم ها به لوله شیپوری می رسند، اگر تخمک بالغ وجود داشته باشد، اسپرم در تخمک نفوذ پیدا می کند و باروری یا لقاح انجام می گیرد، ولی اگر تخمک وجود نداشته باشد، اسپرم ها در حدود ۴۸ ساعت به انتظار تخمک زنده می مانند، سپس از بین می روند. بنابراین اگر آمیزش جنسی قبل از تخمک گذاری انجام گیرد، امکان باروری اسپرم و تخمک وجود دارد و حاملگی رخ خواهد داد.
تقسیم سلول بارور شده:
زمانی که اسپرم وارد تخمک می شود ، دو ان از بین می رود و سر اسپرم بزرگ شده و با هسته تخمک یکی می شود و با هم یک سلول تشکیل می دهند. تمام سلول های بدن انسان دارای ۴۶ کروموزوم می باشند. کروموزوم ها الیاف بسیار نازک و ظریفی هستند که داخل هسته سلول ها قرار دارند و ژنها که تعیین کننده خصیصه های انسان هستند ، روی این کروموزوم ها قرار گرفته اند. یکی شدن اسپرم و تخمک که هرکدام دارای ۲۳ کروموزوم هستند موجب می شود که سلول اولیه شروع حیات انسان نیز دارای ۴۶ کروموزوم گردد ( ۲۳ کروموزوم از اسپرم و ۲۳ کروموزوم از تخمک ). این سلول اولیه که آن را زیگوت می نامند پس از ۱۲ تا ۲۰ ساعت شبیه سازی می گردد و یک سلول به دو سلول شبیه یکدیگر تبدیل می شود. سپس در تقسیم دوم به ۴ سلول و در تقسیم سوم به ۸ سلول تبدیل می گردد. تقسیم سلولی ادامه پیدا می کند تا به صورت توده ای از سلول در می آید که اندازه آن در حدود نوک مداد می باشد.
لانه گزینی:
حدود روز پنجم تا هفتم پس از تخمک گذاری، هورمون پروژسترون ترشح می شود تا عروق دیواره داخلی رحم (اندومتر) را پر خون نماید و جدار رحم برای پذیرش توده سلولی آماده گردد. در این زمان توده سلولی کمتر از صد سلول دارد و اندازه آن حدود ۲/۰ میلی متر است . توده سلولی حدود روز نهم بعد از بارور شدن، خود را به رحم می رساند و در سطح داخلی دیواره رحم قرار می گیرد و لانه گزینی انجام می گیرد. در بعضی از خانم ها لانه گزینی موجب لکه بینی می گردد. اگر توده سلولی در دیواره رحم قرار نگیرد، بدون اینکه زن آگاه گردد، توده سلولی همراه خون قاعدگی دفع می شود. این مورد در حدود ۴۰ درصد موارد ممکن است دیده شود به صورتی که توده سلولی در رحم لانه گزینی نمی کند و توده سلولی می میرد و با خون قاعدگی دفع می گردد. هم چنین به طور نادر ممکن است جدار رحم، عروق کافی برای تغذیه توده سلولی نداشته باشد، بنابراین سقط انجام می گیرد و زن دچار خونریزی شدید یعنی سقط می شود. هنگامی که توده سلولی در دیواره داخلی رحم قرار می گیرد، جفت شروع به تشکیل شدن می کند و هورمونی به نام کوریونیک گونادوتروپین حاملگی حاملگی ترشح می گردد. اندازه گیری همین هورمون مشخص می کند که خانمی حامله است یا نه. برای این که توده سلولی در دیواره رحم کاملا ثابت گردد ، مدت زمان حدود ۱۳ روز طول می کشد. در این زمان جنین ، خود هورمون پروژسترون ترشح می کند تا دیواره رحم را باری رشد خود مناسب سازد.
بعد از این سه مرحله باروری به طور کامل انجام می گیرد و نطفه شروع به رشد و نمو می کند.
علایم اولیه بارداری کدامند؟
حامله شدن علایم متفاوتی به همراه دارد. هر خانمی ممکن است بعد از حامله شدن یک یا چند یا تمام علایم حاملگی را داشته باشد:
- قطع قاعدگی: قطع قاعده شدن ، نشانه ای از حاملگی است ، ولی ممکن است قاعده نشدن در نتیجه نوعی بیماری ، استرس، رژیم غذایی، بی اشتهایی و قطع مصرف قرص های حاملگی نیز رخ داده باششد.
- حساس شدن پستان ها : یکی از علایم اولیه حاملگی ، حساس شدن پستان ها است که ممکن است حتی چند روز بعد از حاملگی رخ دهد و زن احساس کند که پستان هایش حساس و بزرگ شده است. حساس شدن پستان ها بیشتر در حاملگی اول وجود دارد و در حاملگی های بعد از بین می رود.
- حالت تهوع و استفراغ: حالت تهوع و استفراغ معمولا در هفته های پنجم تا ششم حاملگی رخ می دهد و بعد از هفته ۱۴ تا ۱۶ از بین می رود، ولی ممکن است خانمی حتی در هفته دوم حاملگی حالت تهوع و استفراغ داشته باشد.
- خستگی : بسیاری از خانم ها در شروع حاملگی خود احساس خستگی زودرس می کنند ( مخصوصا هنگام برگشت از کار روزانه )و میل دارند به رخت خواب بروند و بخوابند.
- تغییر در طعم و مزه غذا : در ابتدای حاملگی ، بعضی از خان ها تحمل خوردن برخی از غذاها را ندارند و احساس طعم و مزه غیرعادی در دهان خود می کنند.
- تغییر در خلق و خو : حاملگی سبب می شود که خلق و خوی مادر تغییر کند ، حتی بعضی از خانم ها برای گزیه کردن آمادگی پیدا می کنند و به راحتی گریه می کنند.
- پبوست : پیدا شدن یبوست یکی از علایم شایع حاملگی است زیرا هورمون پروژسترون ترشح می گردد و موجب شلی و کم شدن حرکات روده می شود که منجر به یبوست می گردد.
- تکرر ادرار: دو تا سه هفته بعد از حاملگی ، بعضی از خانم ها احساس می کنند که مایلند به دفعات ادرار کنند ، این حالت نتیجه فشار رحم روی مثانه است و در هفته ۱۴ حاملگی که رحم به طرف بالا و شکم می روند این احساس از بین می رود، ولی در آخر حاملگی چون سر جنین پایین می آید و روی مثانه فشار می آورد ،تکرار ادرار دوباره احساس می گردد.
درباره راههای تایید بارداری چی می دانیم؟
درحدود دو هفته بعد از بارور شدن ( یکی شدن اسپرم وتخمک)، درحالی که جنین به اندازه نوک مداد است و در دیواره رحم قرار گرفته و جفت تشکیل شده است، هورمون حاملگی از جنین ترشح می گردد و وارد جریان خون و ادرار می گردد. اگر در این زمان و بعد از آن آزمایش ادرار و خون از مادر انجام گیرد، آزمایش او وجود هورمون حاملگی را نشان می دهد و نتیجه آزمایش مثبت می گردد.
- آزمایش ادرار: هرخانمی میتواند با خرید نوار تست حاملگی از داروخانه، ادرار صبحگاهی خود را در خانه آزمایش کند و به حامله شدن خود پی ببرد ( دستور العمل نوار در جعبه آن وجود دارد) یا می تواند به آزمایشگاه مراجعه کند و در خواست آزمایش نماید . آزمایش ادرار وجود هورمون حاملگی را در ادرار مشخص می کند و درصورت حامله بودن ،نتیجه مثبت می گردد.
- آزمایش خون: با آزمایش خون وجود حاملگی و مدت زمان حامله بودن مشخص می گردد.آزمایش خون حتی در هفته اول حاملگی نیز وجود هورمون حاملگی را که در خون مادر وجود دارد مشخص خواهد کرد. این آزمایش دقت بیشتری نسبت به آزمایش ادرار دارد وصد درصد صحیح می باشد .
- اولتراسونوگرافی: اولتراسونوگرافی بسیار راحت و بدون هیچ مشکلی انجام میگردد و وجود حاملگی و زمان آن را مشخص خواهد کرد.
- معاینه پزشکی: چهار تا شش هفته بعد از حاملگی، مادر حامله می تواند به پزشک مراجعه و با انجام معاینه دستگاه تناسلی و آزمایش ادرار و خون و معاینه پزشکی عمومی به سلامت خود و جنین خود پی ببرد.
درباره مراحل رشد جنین در دوران بارداری بیشتر بدانیم
دوران آبستنی طبیعی حدود ۲۸۰ روز است که از روز اول آخرین قاعدگی محاسبه می شود. دوران ۹ ماه آبستنی به سه قسمت تقسیم میشود که آن ها را سه ماه اول و دوم و سوم می نامند. این تقسیم بندی از این نظر اهمیت دارد که در هر قسمت از این سه دوره امکان دارد مادر یا جنین در معرض مخاطرات و بیماری ها قرار گیرند که مشکلات و مسایل هر دوره متفاوت است. بنابراین هم پزشک و هم مادر باردار باید از زمان شروع بارداری اطلاع داشته باشد که بتوانند تا آنجایی که امکان دارد از مخاطرات جلوگیری نمایند. درباره مراحل رشد جنین در همین وبسایت مقاله های بسیاری منتشر شده است. با آگاهی نسبت به این مراحل با آمادگی یشتری ا این تغییرات مواجه شوید.
جفت، مایع آمنیوتیک و بند ناف: کلماتی که بسیار خواهید شنید
جنین در طول بارداری به وسیله جفت از راه تبادل با خون مادر است. رژیم غذایی ، تندرستی، بیماری و میزان استراحتی که مادر در دوران بارداری دارد، در رشد جنین موثر است . مادر باردار بایستی در دوران بارداری کاملا تحت مواظبت و مراقبت پزشکی قرار گیرد.
جفت: جفت، یک شبکه عروقی خونی است که از یک طرف به دیواره رحم چسبیده است و از طرف دیگر به وسیله بند ناف به جنین متصل است . این شبکه خونی با شبکه خونی دیواره رحم ( بدون اینکه خون مادر و جنین با یکدیگر مخلوط شود ) رابطه دارد و از این طریق ، جنین مواد غذایی لازم برای رشد خود را از مادر میگیرد و مواد زاید خود را نیز از این راه دفع می کند. در حقیقت جفت کار کلیه و کبد و دستگاه گوارش را برای جنین انجام می دهد، هم چنین جنین را از ابتلا به بعضی عفونت هایی که ممکن است مادر به طور اتفاقی به آنها مبتلا شده باشد حفظ می کند.
کیسه آمنیوتیک : کیسه مایعی است که دور تا دور جنین را احاطه کرده است. هر چه وزن جنین زیادتر شود ، حجم مایع نیز افزایش می یابد.
مایع آمنیوتیک با درجه حرارت ثابت، جنین را از ضربه ها و فشارهایی که ممکن است در دوران داخل رحمی برای او پدید آید حفظ می کند، زیرا جنین در آن غوطه ور می باشد.منشا مایع آمنیوتیک در اواسط دوران بارداری ، ادرار جنین می باشد . در اواخر دوران بارداری قسمتی از مایع آمنیوتیک به وسیله جنین بلعیده می شود.










