از چند درصد ظرفیت مغز خود استفاده می کنید؟
یک افسانه قدیمی می گوید ما تنها از ۱۰ درصد ظزفیت مغز خود استفاده می کنیم و ۹۰ درصد دیگر به عنوان ظرفیت اضافی باقی می ماند. تبلیغ کنندگان وعده داده اند که این استعداد نهفته را به کمک شیوه های علم عصب شناسی فعال می کنند، اما تنها کاری که واقعاً انجام داده اند نفوذ به کیف پول شما بود. دو سوم مردم و نزدیک یک دوم معلمان علوم مختلف به اشتباه افسانه ۱۰ درصدی را باور کرده اند. در سال ۱۸۹۰ ویلیام جیمز پدر روانشناسی آمریکا گفته است، اکثر ما از پتانسیل مغزمان استفاده نمی کنیم، منظور جیمز از این ادعا به مبارزه طلبیدن ما بود نه متهم کردن ما به استفاده اندک از مغز، اما این سوء تفاهم همچنان باقی ماند. دانشمندان تا مدت ها نتوانستند کاربرد لوب بزرگ پیشانی یا نواحی گسترده از لوب آهیانه را دریابند. صدمه به این قسمت ها موجب هیچ سیان حرکتی و یا حسی نمی شد، بنابراین کارشناسان نتیجه گرفتند که این قسمت ها هیچ کاری انجام نمی دهند. دهه ها این نواحی بخش های خاموش نام داشتند و عملکردشان گنگ بود. پس از آن بود که متوجه قابلیت اجرائی و یکپارچه این بخش ها شدیم، که بدون آن ها نمی شد اسممان را بشر گذاشت. این بخش هایی از مغز در استدلال انتزاعی، برنامه ریزی، سبک سنگین کردن تصمیمات و انعطاف پذیری در سازگار شدن با شرایط بسیار حائز اهمیت هستند. بیهوده ماندن نه دهم مغز در جمجمه نسبت به میزان مصرف انرژی اش بسیار مسخره به نظر میرسد.
مغز جوندگان و سنگ سانان از ۵ درصد انرژی کل بدن استفاده می کند. میمون ها از ۱۰ درصد و مغز یک انسان بالغ که ۲ درصد از جرم بدنش است از ۲۰ درصد گلوکزی که روزانه مصرف می شود، استفاده می کند. این عدد در کودکان به ۵۰ و در شیرخواران به ۶۰ میرسد که با در نظر گرفتن اندازه مغز انسان نسبت به بدنش بسیار بیش از حد انتظار است. مغز انسان یک و نیم کیلوگرم، مغز فیل ۵ کیلو گرم و مغز وال ۹ کیلوگرم است، با این حال بر اساس وزن انسان بیش از هر گونه ای نورون دارد. این انبوه نورون چیزی است که ما را این چنین هوشمند میسازد. بین اندازه بدن و تعداد نورون هایی که یک جانور مثل ما می توانند تحمل کنند توازن وجود دارد. یک میمون ۲۵ کیلویی باید ۸ ساعت در روز غذا بخورد تا مغزی را با ۵۳ میلیارد نورون را سرپا نگه دارد. از یک و نیم میلیون سال پیش اختراع آشپزی به ما برتری داده است. غذای پخته شده در بیرون از بدن نرم شده و هضم آن آسان شده است و روده هایمان آسان تر انرژی اش را جذب می کنند. پختن غذا زمان و انرژی بیشتری نسبت به زمان خام خواری فراهم می کند و به این ترتیب ما می توانیم مغزی با بیش از ۸۶ میلیارد دسته نورون متراکم یعنی ۴۰ درصد بیش از میمون داشته باشیم.
مغز اینگونه عمل می کند:
نیمی از کالری که مغزمان می سوزاند تنها صرف بی عیب و نقص ماندن ساختار بدن به وسیله پمپ یون های سدیم و پتاسیم در اطراف غشاء برای حفظ بار الکتریکی می شود. برای انجام این کار مغز باید پرانرژی باشد. مغز به طرز حیرت آوری هر دقیقه ۳ و چهاردهم ضربدر ۱۰ به توان ۲۱ مولکول ATP کوره زغال سنگ بدن است مصرف می کند. حفظ و پتانسیل استراحت در ۸۶ میلیارد نورون به انرژی زیادی نیاز دارد و به این معناست که انرژی کمی برای فرستادن به آکسون ها و اطراف سیناپس ها باقی می ماند. برای تامین انرژی لازم اعصاب غیر فعال می شوند تا کارها انجام بشود، حتی اگر درصد کمی از نورون ها در یک ناحیه فعال بشوند، بار انرژی حاصل از تولید جرقه در سراسر مغز ناپایدار است. اینجا نوبت فرآیند مصرف بهینه انرژی می باشد تا هر بار فقط به تعداد کمی از سلول ها اجازه فرستادن پیام را بدهد، به این کار کدگذاری نامتراکم گفته میشود که کمترین میزان انرژی را مصرف و بیشترین مقدار اطلاعات را حمل می کنند. علت آن هم این است که تعداد کم پیام ها هزاران راه ممکن برای انتشار خودشان دارند. ایراد کد گذاری نامتراکم بین تعداد زیادی نورون مصرف زیاد انرژی است بدتر از آن این است که اگر بخشی از سلول ها هیچ وقت فعال نشوند اضافی به شمار میآیند و روند تکامل باید خیلی پیش تر از شرشان خلاص می شده است. راه حل آن پیدا کردن مناسب ترین سلول هایی است که مغز می تواند فعال شان کند. برای حداکثر بهره وری بین ۱ تا ۱۶ درصد سلول ها باید هر بار فعال بشوند، این حداقل انرژی است که باید برای هوشیار ماندن با آن زندگی کرد.
ضرورت حفظ منابع
علت این است که اکثر فعالیتهای مغز باید در حالت ناخوداگاه انجام بگیرند به همین دلیل انجام چند کار به صورت همزمان بیهوده است. ما موقع انجام دو کار با کمبود انرژی مواجه می شویم چه برسد به انجام سه یا پنج کار همزمان. زمانی که چند کار را با هم انجام می دهیم عملکردمان نسبت به زمانی که روی هر کدام جداگانه تمرکز میکنیم ضعیف تر استف آمار علیه ما هستند.
مغز شما هوشمند و قوی است آنقدر قوی که به نیروی زیادی برای قوی ماندن نیاز دارد و آنقدر هوشمند که برنامه مصرف بهینه انرژی ساخته است پس نگذارید که این افسانه فریبنده که مغز تنبلی دارید حس بدی را به شما القا کند. این حس بد هدر دادن انرژی است بعد از این همه بحث حتما متوجه شده اید که هدر دادن انرژی ذهنی اشتباه است شما میلیون ها نورون تشنه قدرت دارید پس دست به کار شوید.
