عامل اصلی بیماری سرماخوردگی ویروس ها هستند. به نظر می رسد که ویروس ها تنها سبب بروز سرماخوردگی های خفیفی که معمولا با آبریزش بینی و احساس خارش در ناحیه گلو همراه است، می گردند و اگر مشکل دیگری به وجود نیاید، سرماخوردگی در طی سه روز (حدودا) از بین می رود. اما در غالب موارد موضوع به این سادگی خاتمه پیدا نمی کند. ویروس های سرماخوردگی با کاهش قدرت دفاعی مجاری بینی و گلو سبب وارد عمل شدن باکتری هایی که ناراحتی های دیگری را به وجود می آورند، می شوند. این باکتری ها در حالت معمولی بدون ایجاد هیچگونه مشکلی در گلوی افراد سالم به سر می برند (در فصول بهار و زمستان) و تحت کنترل سیستم دفاعی بدن می باشند. اما زمانی که ویروس های سرماخوردگی با حمله خود از قدرت دفاعی بدن می کاهند، باکتری ها امکان تکثیر و سرایت را پیدا کرده و سبب بروز برونشیت، التهاب ریه ها، عفونت گوش ها و سینوزیت می گردند. به همین دلیل است که کودک در همان مراحل ابتدایی سرماخوردگی باید مورد معالجه قرار گیرد.
افزایش مقاومت بدن در برابر ابتلا به سرماخوردگی:
اگر توجه داشته باشید، کودکان روستایی و مناطق سردسیر به ندرت دچار سرماخوردگی می شوند. زیرا خارج شدن آن ها به طور مرتب و بدون پوشش زیاد در هوای سرد سبب مقاوم شدن بدنشان گردیده است. بنابراین در روزهای سرد زمستان بچه ها را در فضای بسته و گرم و خشک اتاق ها نگه ندارید. آن ها را بیرون ببرید تا راه بروند. شب به هنگام خواب دمای اتاق را زیاد گرم نکنید. مرطوب نگه داشتن هوای داخل منزل با استفاده از دستگاه بخور و یا قرار دادن کتری آب جوش به طور دائم بر روی وسیله گرمازا، از خشک شدن هوایی که وارد مجاری تنفسی می شود، می کاهد. از گرم کردن بیش از حد (دمای ۲۰ درجه سانتیگراد مناسب است) هوای داخل منزل خودداری کنید.
نقش عوامل روحی در سرماخوردگی کودکان:
روانشناسان به این حقیقت معتقدند که برخی از کودکان و حتی افراد بزرگسال در مواقعی که دچار ناراحتی های روحی و احساس نارضایتی از زندگی خود می شوند، آمادگی بیشتری جهت ابتلا به سرماخوردگی از خود نشان می دهند. همان طور که عصبی بودن و اضطراب زیاد می تواند موجب سرد شدن دست ها و عرق کردن آن ها شود و در برخی دیگر باعث بروز اسهال گردد، این احتمال نیز بسیار قوی است که این حالات روحی بتواند بر جریان خون در مجاری بینی و گلو تأثیر گذاشته و در پی آن فرصت برای تکثیر و وارد عمل شدن باکتری های موجود در این نواحی فراهم آید.
توصیه های لازم:
تا حد امکان از برقراری تماس کودک با افراد سرماخورده خودداری نمایید. اگر مادری که به فرزندش شیر می دهد دچار سرماخوردگی شده است برای جلوگیری از انتقال ویروس سرماخوردگی به کودک، بایستی اولا قبل از شیر دادن دست هایش را آب و صابون خوب بشوید و در هنگام شیر دادن نیز از سرفه کردن و عطسه کردن بر روی صورت کودک به شدت خودداری نماید.
به یاد داشته باشید که یک عطسه قادر به پراکنده کردن ویروس سرماخوردگی تا فاصله شش متری است.
از دست زدن شخص سرماخورده به وسایل کودک مانند پستانک، لباس، غذا و غیره، قبل از شستشوی دست ها با آب و صابون ممانعت نمایید. پوشش بیش از حد، مانعی بر سر راه سرماخوردگی محسوب نمی شود. بنابراین از همان ابتدا کودک را به کم پوشیدن عادت دهید. به خاطر داشته باشید که کودکان اغلب یا از ناحیه سر سرما می خورند و یا از کف پا، بنابراین بهتر است به هنگام خارج شدن از منزل، در فصل سرما بدون اغراق در پوشش آن ها، کلاه و جوراب مناسب را فراموش نکنید. کودکان زیر یک سال معمولا حساس ترند و به همین دلیل پس از سرماخوردگی، حتی الامکان از بردن آن ها به بیرون از منزل (در روزهای سرد و به ویژه زمانی که باد می وزد)، خودداری کنید و با پوشش مناسب، قسمت های مختلف بدن آن ها را به طور یکنواخت گرم نکه دارید. دمای اتاق را کمی بیشتر کرده و به حدود ۲۲ درجه سانتی گراد (در مواقعی که کودک حالش خوب است و سرما خورده نیست، ۲۰ درجه سانتی گراد مناسب است)، برسانید و سعی کنید هوا را مرطوب نگه دارید.
