تغذیه مادر و انتخاب صحیح موادغذایی در دوران بارداری، از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است و این امر نه تنها بر رشد همه ارگان های جنین مؤثر است بلکه نقش تعیین کننده ای به ویژه در سلامت و رشد استخوان ها، دندان ها و همچنین سایر اعضای بدن نوزاد پس از تولد او نیز دارد. دندان های شیری قبل از تولد و در دوران بارداری مادر، زیر لثه های نوزاد به خوبی شکل یافته اند. نتایج تحقیقات به عمل آمده در این زمینه، نشان می دهد که بین تغذیه و داشتن دندان های سالم رابطه ای مستقیم وجود دارد.
مواد غذایی مناسب در سلامت دندان ها به شرح زیر می باشد:
– کلسیم و فسفر: که منابع اصلی تأمین آن ها شیر و پنیر و سایر فرآورده های لبنی می باشد.
– ویتامین D: روغن کبد ماهی و آفتاب از مهمترین منابع این ویتامین محسوب می شوند.
– ویتامین C: در پرتقال، گریپ فروت و سایر مرکبات و همچنین گوجه فرنگی خام به فراوانی یافت می شود.
– احتمالا ویتامین A و نیز ویتامین های گروه B در این امر بی تأثیر نیستند.
ظاهر شدن اولین دندان های نوزاد:
هیچ قاعده و قانون مشخصی در این مورد وجود ندارد. در برخی از نوزادان اولین دندان ها که دو دندان ثنای پیشین می باشند، در سن ۴ ماهگی ظاهر می شود و در بعضی دیگر، این امر ممکن است تا یک سالگی به تعویق افتد. زمان دندان درآوردن هیچ نقشی در تعیین سلامتی و یا استحکام آن ها ندارد. در اغلب نوزادان، در سن ۷ ماهگی اولین دندان ها شروع به ظاهر شدن می کند و در سن ۳/۵ سالگی دندان های شیری او کامل می شوند. در بیشتر اطفال، نیش زدن دندان ها با ناراحتی هایی نظیر بی اشتهایی، ریزش شدید آب دهان، بی قراری و حتی بی خوابی شبانه همراه است. از آن جایی که نوزاد احساس خارش شدیدی در محل لثه ها می کند، اشیاء مختلف را به دهان برده و با شدت بر روی لثه های خود می کشد. وظیفه مادر دور کردن اشیاء از دسترس نوزاد نیست، بلکه ضد عفونی کردن آن ها و شستشوی مرتب دستهای اوست. توجه داشته باشید که به دهان بردن اشیاء تا سن یک سال و نیمه گی امری کاملا طبیعی و حتی ضروری است. زیرا این تنها راه شناخت و لمس دنیای خارج توسط نوزاد است. برخی از مادران با این امر طبیعی با حساسیت زیاد و غیرمنطقی برخورد می کنند و این در حالی است که ممانعت نوزاد از این لمسها، در کاهش قوه ادراک و هوشی او تأثیر مستقیم دارد. گروهی از نوزادان برای تسکین خارش لثه هایشان، گوشه ای از ملحفه، روتختی و حتی لباس خود را به دهان برده و بر روی لثه می کشند. دلیلی برای بازداشتن آن ها از این عمل وجود ندارد. فقط کافیست پارچه مورد نظر را مرتبا شسته و هر چند روز یکبار در آب جوش بجوشانید. بسیار شنیده می شود که بیماری های عفونی نظیر اسهال، برونشیت و تب را به دندان درآوردن طفل ربط می دهند. در حالیکه این نظرات هیچگونه پایه و اساس علمی ندارد. بیماری های فوق در اثر ورود میکروب به داخل بدن نوزاد ظاهر می شوند. مطمئنا رعایت نکات بهداشتی، راهی مطمئن در پیشگیری و مبارزه با بیماری های عفونی است.
چند توصیه مفید:
– به هنگام دندان درآوردن از دادن غذاهای گرم به نوزاد، که موجب سوزش لثه ها می شود، خودداری نمایید. غذا را بیشتر به صورت آبکی،له شده و نسبتا سرد همراه با ماست به نوزاد بدهید.
– دادن وسیله ای به دست نوزاد از جنس نه چندان نرم و نه چندان سخت که در داروخانه ها موجود می باشد؛ گاه در تسکین خارش لثه ها مؤثر است.
– به هنگام دندان درآوردن، مکیدن پستانک نه تنها موجب تسکین و دلداری نوزاد نمی شود، بلکه علاوه بر تشدید درد لثه ها، خود وسیله ای جهت انتقال انواع میکروب ها به دهان طفل می باشد.
– گاه احساس ناراحتی در ناحیه لثه ها آن قدر شدید است که نوزاد از مکیدن سر پستانک شیشه شیر خودداری می کند. در اینصورت می توانید شیر را توسط لیوان و یا قاشق به او بدهید.
– میوه ها را کاملا له کرده و یا آب آن ها را به نوزاد بدهید.
– بیماری هایی از قبیل اسهال، تب و غیره را طبیعی و در رابطه با دندان درآوردن طفل قلمداد نکنید و جهت مداوای نوزاد سریعا به پزشک مراجعه نمایید.
